Copyright beeld: Standaard Uitgeverij 2026
Van indrukwekkende kastelen en historische landschappen… ons erfgoed vertelt verhalen uit het verleden die onze fantasie prikkelen. Geen wonder dat bekende striphelden het als decor kiezen voor hun avonturen. Suske en Wiske, of de Rode Ridder? Die vind je in onze Vlaams-Brabantse kastelen!
Zo haalde Willy Vandersteen inspiratie uit het kasteel van Beersel, een prachtig bewaard voorbeeld van middeleeuwse krijgsbouwkunde. De burcht staat er vandaag nog bij zoals hij er uitzag op het einde van de 15de eeuw! De slotgracht, ophaalburg, kantelen en schietgaten spreken niet alleen tot de verbeelding, ze vertellen je ook een heleboel over hoe late middeleeuwers in een versterkt kasteel leefden.
En of daar nu echt een schat ligt zoals in het stripverhaal? Dat kan je gewoon zelf gaan ontdekken tijdens Open Monumentendag! Ontdek het kasteel van Beersel en waan je in de middeleeuwen
Betoverende kastelen
Vorsten en heersers bouwden kastelen om hun hertogdommen en hoofdsteden te beschermen. Robuuste verdedigingswerken die uitgroeiden tot elegante lusthoven met prachtige parken en jachtdomeinen. Vandaag vertellen de kastelen in het groen rond Brussel verhalen over ridders en markiezinnen. Spring op je ijzeren ros en volg de kastelenroute!
Met Pepingen in je rug duik je meteen de stilte van het Pajottenland in. Smalle wegen, eenzame hoeves en vergezichten die golven tot aan de horizon. Je fietst door dorpjes met namen als Plutsingen en Heikruis, tot de witte gevel van kasteeldomein Ter Rijst opduikt. Het kreeg zijn neoclassicistische uitstraling in de 19de eeuw, toen burggraaf Théodore de Neulant de Pottelsberghe de middeleeuwse torens liet slopen en het domein grondig liet verbouwen. Toch reikt de geschiedenis hier veel verder terug, tot een burcht die hier al in de middeleeuwen stond. Neem je tijd, het Engelse landschapspark met spiegelende vijvers en een sierlijk boogbrugje is pure romantiek.
Tussen hertogdom en graafschap
Verderop wacht het minder bekend pareltje van het kasteel van Heetvelde in Oetingen. Deze waterburcht was ooit de residentie van de heren van Heetvelde. Je bevindt je hier op historische grensgrond, waar het hertogdom Brabant, het graafschap Henegouwen en het graafschap Vlaanderen elkaar raakten.
Zeppos
De route slingert verder langs gehuchten met kleurrijke namen als Drie Egypten en Woestijn. In de velden van Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek passeer je de Hertboommolen. Wie als kind naar het legendarische jeugdfeuilleton Kapitein Zeppos keek, herkent het misschien wel. Hier woonde de mysterieuze kapitein. Via gehuchtjes als Tuitenberg en Ten Melleken fiets je richting Gaasbeek. Eerst nog langs het witte kasteeltje Saffelberg en over het charmante dorpsplein, tot aan dé blikvanger van deze route. Het Kasteel van Gaasbeek. Een imposante burcht met leeuwenpoort, ophaalbrug en een uitgestrekt kasteelbos.
Dromen van de markiezin
Middeleeuwse grandeur? Ja en nee. Oorspronkelijk was dit in de 13de eeuw het verdedigingsbolwerk van Godfried van Leuven. Maar het huidige sprookjesachtige uitzicht dankt het kasteel vooral aan markiezin Arconati Visconti. Zij transformeerde het in neorenaissancestijl tot haar droomresidentie, gevuld met kunst, smeedwerk en schitterende glasramen. Binnen stap je haar fantasiewereld binnen, buiten wandel je langs een triomfboog, een lustpaviljoen en de bijzondere museumtuin vol fruit.
Nog niet uitgekeken? Aan de overkant van - hoe kan het ook anders - de Kasteelstraat ligt domein Groenenberg. Het kasteel zelf dateert van 1890, maar vooral het park in Engelse landschapsstijl steelt de show. Azalea’s, hortensia’s en rododendrons zorgen er voor kleur in elk seizoen.
Rozenpracht
De finale wacht in Sint-Pieters-Leeuw, bij kasteel Coloma. In de internationale rozentuin bloeien meer dan 3.000 rozenvariëteiten uit 25 landen. Van wilde oerrozen tot verfijnde moderne cultivars: in totaal goed voor zo’n 60.000 rozenstruiken. Een geurig en kleurrijk slotakkoord voor deze kastelenroute. En daarna? Tijd voor een frisse geuze op een zonnig terras.
Project 'Brabantse Kastelen'
Huizingen in het hertogdom
De hertogen van Brabant en hun vazallen bouwden kastelen die tot vandaag tot de verbeelding spreken. Zoals het kasteel van Huizingen. Het oorspronkelijke gebouw stond er al in 1491, maar brandde in de 16de eeuw af. Na de heropbouw kwam het in handen van geuzenleider Charles de Boisot, die sneuvelde in de strijd tegen de Spaanse koning Filips II. Eind 19de eeuw gaf industrieel Albert Vaucamps het kasteel zijn huidige neorenaissancestijl, met een uitgestrekt park vol kronkelende wandelpaden en indrukwekkende bomen.
Vandaag is het domein een heerlijk provinciedomein met speeltuinen, natuur en dieren. Absolute blikvanger is de rotstuin ‘Bloemendal, een alpiene tuin ontworpen door Paul Dewit en aangelegd in 1958 naar aanleiding van Expo 58. In het recent geopende belevings- en infopunt naast de rotstuin duik je als bezoeker in de boeiende ontstaansgeschiedenis van deze zeldzame, beschermde alpiene tuin.
Huizingen is één van de drie kasteelsites die centraal staan in Europese Interreg Vlaanderen-Nederland project ‘Brabantse kastelen: BTW XTRA’. Vlaanderen en Nederland bundelen hierin de krachten om het erfgoedtoerisme in de regio te versterken. Via een grensoverschrijdend netwerk van kasteeldomeinen en landgoederen krijgt het historische hertogdom Brabant opnieuw een gezicht.
Marc Sluys
